विरोधाभास

मैत्रीणीला स्टेशनवर सोडण्यासाठी गाडी काढताना ह्यांचं लक्ष गेटबाहेरील पावसाचं पाणी वाहून जाण्यासाठी घातलेल्या ड्रेनेज पाईपकडे गेलं.  तिथे हे  उंदीर महाशय अडकले होते. एरवी उंदीर दिसल्यावर भीतीने किंचाळून ह्यांच्या रागाचा पारा चढवणारी मी; अगदी धिटाईने त्या उंदराकडे बघू लागले.  हे स्टेशनवरून परत येईपर्यंत म्हणजे जवळजवळ 10 मि. निरीक्षण करत होते.  एरवी उंदीर -घुशींना मारण्यासाठी विषाच्या वड्या तत्परतेने टाकणा-या मला त्या उंदराची चक्क कणव आली.  

शेवटी आमच्या खाजप्पाला फोन करून बोलावून घेतले आणि त्या उंदरड्याला सोडवायला सांगितले.  जरा वाकून बघितलं तरी चावण्याचा पवित्रा घेणारा उंदीर कुदळीनं माती खणून त्याला मोकळं करताना मात्र शांत होता. 

पिंजरा, विष या माध्यमातून ऊंदराला मारणारे आम्ही त्याची सुटका व्हावी म्हणून धडपडलो. किती विरोधाभास आहे ना हा! गंमत वाटली मला.

By

Anagha Joshi

Talegaon, India

इच्छा मरण

डेव्हिड गुडाॅल या ऑस्ट्रेलियन शास्त्रज्ञाने वयाच्या 104व्या वर्षी सित्झर्लंडमधे जाऊन, सर्व कायदेशीर बाबी पूर्ण करून स्वेच्छामरण स्वीकारले.  हा निर्णय खरोखरच धाडसाचाच आहे.  पण ही बातमी सर्वांनाच विचार करायला मात्र भाग पाडेल हे नक्की.

मुंबईत, गिरगावात गेली कित्येक वर्षे लव्हाटे पती पत्नी स्वेच्छामरण हवे यासाठी सरकार दरबारी पत्रव्यवहार करत आहेत हेही आपणा सर्वांना आठवत असेलच.  

मृत्यू हेच चिरंतन सत्य असलं तरी हे शरीर कितीही रोगजर्जर झालेले असले तरी ना माणसाला सोडवत, ना डाॅक्टर आपले रूग्णाला वाचवण्याचे प्रयत्न सोडत.  यात रूग्णाच्या यातना, आर्थिक खड्डा, इतर नातेवाईकांना येणारा कंटाळा सगळं सगळं लक्षात घेऊनही एखाद्याची जीवनयात्रा संपविण्याचा विचार मनात आला तरी प्रत्यक्षात येत नाही.

मला आवडेल का स्वेच्छामरण? नक्कीच आवडेल.  स्वतःच्या मनाची भरपूर तयारी करायला लागेल.  नात्यांमधून विरक्त व्हावं लागेल.  विरक्ती येण्यासाठी ' इथे तुझ्यावाचून अडत नाहीये' ही भावना मात्र कामाची नाही.  पण हे खरंच आहे की नाही की कोणाचंही कोणावाचून कधीही अडत नसतं.  आपल्याला तसं उगीच वाटत असतं.  हे मनानं स्वीकारलं की गुंते सुटतात सगळे.  

येणेची शरीरे शरीरा येणे सरे ही अध्यात्मिक अवस्था येण्यासाठी मनाच्याही वृत्ती तशाच हव्या नाही का?  पण शरीरही एक यंत्र आहे.  त्यातही बिघाड होतात आपल्या वापरण्याने,  नीट न वापरण्याने. त्याची दुरूस्ती कुठवर आणि कोणासाठी करायची हे समजलं आणि पटलं की स्वेच्छामरण स्वीकारणे अवघड जाणार नाही.

पूजनीय विमलाताई ठकार यांच्या आधार पण आश्रय नव्हे या पुस्तकात वर्णन केल्याप्रमाणे प्रयाणोत्सव, अर्थात  मृत्यूचाही आनंदी सोहळा झाला पाहिजे.  एखादा जीव जन्माला येतो तेव्हा आपल्याला किती आनंद होतो तसा आनंद मृत्यूमुळेही व्हावा.  हे शरीर सोडल्यामुळेच आत्म्याला नवीन शरीर मिळवता येणार आहे हे तत्त्व समजायला हवे. 

मलाही डेव्हिड गुडाॅल यांच्यासारखे  स्वेच्छामरण घेता आले तर मीही जुनी मराठी आणि हिन्दी  गाणी ऐकत अगदी हस-या चेहे-याने या जगाचा निरोप घेईन.  शस्रक्रियेपूर्वी भूलतज्ज्ञ आपल्याला भूल देतात. तेव्हा आपल्या मनात जराही किंतु नसतो तोच भरवसा स्वेच्छामरण स्वीकारताना नक्की ठेवीन मी.  सलाईनमधलं औषध नसेतून हळूवारपणे झिरपत जाईल आणि यत्किंचितही वेदना, घुसमट न होता हृदय आणि मेंदू चिरविश्रांती घेतील.  समईतली तेवती वात तेल संपल्यावर जशी निरोप घेते तसाच हाही निरोप असेल नाही!   प्रायोपवेशन, संथारा या मृत्यूसमीप जाण्याच्या संथ पद्धतीपेक्षा ही इंजेक्शनची पद्धत नक्कीच सुखावह आणि झटकन होणारी.  

या जगाचा निरोप आनंदाने घेईन मी कदाचित याहून चांगले समृद्ध जीवन जगण्यासाठी.  कदाचित अधिक उत्तम कार्य हातून घडण्यासाठी.  कदाचित यातलं काहीच न घडता जीवनमुक्त होण्यासाठी.

By

Anagha Joshi

Talegaon, India

Japan Diaries (Part 1)

I never thought I would go to Japan. Honestly, it wasn’t even on my bucket list. Having lived in the USA for 10 years and now in Europe for the past 5 years, I did not think I would travel to the Far East.

This year in March, however, I got the opportunity to travel to Tokyo (twice) and even better, with all my expenses paid for, since they were business trips. The first of the two trips was a trip of many firsts. I traveled business class for the first time, used a toilet with a heated seat (more on that later) for the first time, chalked up a taxi bill of 38,000 JPY (roughly 300 EUR) traveling to the hotel from the airport, successfully ate with chopsticks and the list goes on.

Some things were as I had expected, such as the tiny hotel room. Others were not. Such was the little things, like a nightshirt provided by the hotel, which I could not get myself to wear since I absolutely refuse to sleep in clothes used by someone else. Some may consider that prudish…but I have my limits. I read somewhere later, that the Japanese believe that guests should have all the necessary items for a night’s stay in case they have forgotten to bring their own. Hence all hotels provide some form of sleepwear, slippers, and toiletries. The other thing always present in a Japanese hotel room is a humidifier/air purifier which I could have really done without since the room was really small, to begin with, and I also did not think the air quality to be particularly bad.

I could write an entire page about the toilets in Japan, but I will stick to a paragraph. I quite literally rolled my eyes when I saw the first one of these gadgets. Yes, they are gadgets, with various functions that can very possibly make you really nervous. Firstly, most have heated seats which is a boon since toilets in public places other than airports maybe are not heated. All of them have an integrated bidet and shower function to wash your behind, wherein the intensity of the jet and temperature of the water can be varied. Naturally, there is an air jet to dry your behind after washing. There is also a function to clean the bidet prior to use, which apparently can be set to run automatically every time you sit on the toilet. Some can also play a flushing sound or other music to muffle the natural sounds of bodily functions!! If that all wasn’t enough, most also have a deodorizer which runs automatically after you get off, so that you don’t leave nasty smells behind!!  Thankfully, most of the buttons have pictograms and are labeled in both English and Japanese. Using the toilet is apparently some kind of ritual in Japan, and they take it very seriously there.

After I was settled in my room, I went for a stroll outside my hotel. Along the way, I found that I could buy a beverage like tea, coffee, water and sometimes even beer anywhere if I figured out how to use the ubiquitous drink vending machines. If not, there is a convenience store such as a 7/11 in every block, which will have a variety of drinks, both hot and cold. Yes, one can purchase hot tea or coffee in bottles there. They actually have vending machines and convenience store shelves with heating and cooling functions. This is apparently so that patrons are able to enjoy drinks such as a tea and coffee in any weather. The drink vending machines reminded me of the cigarette vending machines here in Germany of which there is one on every corner. How I wish they could be replaced with drink machines instead!!!

The bottled tea was actually very good. I tried different types, however, the oolong tea (although not Japanese) and Hojicha were my drinks of choice. Hojicha, I discovered is a Japanese green tea brewed from roasted green tea leaves, due to which it is virtually caffeine free. I even got to the point of having a preference for a certain brand of bottled oolong tea over another!! All of the unflavored teas are pure leaf and sugar-free so one can enjoy them relatively guilt-free. Since I am a huge coffee snob, I reluctantly tried some bottled coffee. It was not bad, however, was definitely not my first choice of beverage. I preferred to walk over to the nearest convenience store and purchase a cup of freshly brewed coffee, as the office did not provide any complimentary coffee, however Japanese green tea or Sencha was available (also from a machine J).

Now that you have read, and hopefully enjoyed the introductory chapter to my Japan Diaries, I intend to continue next month with more topics such as food, people and culture.

Stay tuned…

By

Yashaswini Patwardhan

Karlsruhe, Germany

Past

Why does Past bother us? Because we let it do so. Some people including me, constantly visit past and stay there making it their permanent home. Of course, we are regaled with memories, emotions and find it hard to step out of that "home". What is past anyway? It is something that has already happened in your life and which is now just a memory involving people, events, objects, etc. I will be personifying past and hereon I will be referring to it as a host who lives in a house. So, who are these various hosts who want to welcome you and are often beguiling? Let’s consider some of them.

Our first host is called Iwillmakeyoufeelguiltymemory. You enter their home with fear. You feel spineless. In their home, you will see how you have wronged people or let yourself down in a situation. Just listen to what this host is telling you, say sorry and step out feeling light. Vow to yourself that you will be a better person and avoid to visit this house again.

Our second host is Iamyourwonderfulmemory. You enter their house feeling quite upbeat. You feel really welcome there. Enjoy their hospitality, assimilate all the happy memories say thank you and step out. You have learned or know the technique to create these wonderful and happy memories. Be proud of your achievement and vow to yourself that you will continue the good work so you can visit this house again.

Our third host is Iwillmakeyouangrymemory. You enter their house seeking revenge about something or someone who has been unjust to you or your loved one. Here you can see the people, events, and situations that justify the cause of your anger. You feel like screaming and wishing they were punished. Why should you take the burden of plotting revenge and punishing them? They are going to get punished eventually if they haven't been already. Don't wait for this to happen though, move on. Step out of this house being mindful of who have wronged you and plan what your response should be in dealing with these people. Do not let such people dictate your behavior and do not react. In short, do not give them any more power. You are the master so that you can plan, prepare and give an appropriate response when the situation demands.

Please bear in mind, that in this context I am not referring to people who have committed heinous crimes or barbaric deeds. Those people are inhuman and have to be severely punished and that path or process is very different.

To summarise, visit these hosts for a short stay and say goodbye to them. Do not dwell in their houses permanently as that’s not where you are meant to be. Accept the events that have been unfolded along with the disappointments and the joys, but do not let these overpower you. You have a lot of things to do, responsibilities to fulfill and many things to achieve in the present and the future. 

By

Soniya Dawle

चित्रकाराच्या मनातील चित्र

मला चित्र आणि चित्रकला ह्यातल्या प्रोसेस बद्दल लिहिताना मजा अशी वाटते की  खरंतर खूप आतलं काहीतरी असावं हे प्रत्येकाचं. मी चित्र काढते ठेवढ्यापूरते ते डोक्यात नसून एक धागा असंख्य काळ मी डोक्यात घोळवत असते आणि एखाद्या अनुभवाचे अनेक पैलू चाचपडून बघत असते. माझ्या सायकॉलॉजी च्या शिक्षणाचा आणि organizational behavior चा  मला खूप उपयोग होतो कारण मला परिस्थिती अनालाईझ करायची सवय लागलेली आहे. त्याचा माझ्या वयक्तिक आयुष्यात ताण पडत असला तरी इथे ती सवय मी नीट चांनेलाइज करू शकत आहे, प्रयत्न तरी तो आहे. मी स्वतःचे अनुभव किव्हा दुसऱ्यांचे भावलेले अनुभव अभिव्यक्ती ह्यावर काम करते. गाणं संगीत हा एक मोठा भाग आहे माझ्या आयुष्याला. हा प्रवास आतला आहे.

Choose to look away म्हणून माझे एक 4 फूट चित्र आहे. ते मी रित्या नावाच्या गाण्यावरून आणि कितीदा नव्याने तुला आठवावे ह्या गाण्यावरुन प्रेरित होऊन काढले होते. त्यात मला खचाखच भरून पावलेली रिक्ताता दाखवायची होती. आणि सगळ्या व्यावहारिक गोष्टींमधून स्वतः ला अलिप्त ठेवण्याचा प्रयत्न रेखटायाचा होता.  एक अठवडा मी दिवस रात्र ते काढत होते. माझ्या मनाचे सर्व पदर मी त्यात ओतले होते. पण काहीतरी उरले असे वाटायचे. खूप दिवस उभ्या ठेवलेल्या त्या canvas कडे मी बघत राहायचे. मग एक दिवस मला सुचलं काय कमी आहे. त्यात एका व्यक्ती ची गरज होती. मी तिला त्या चित्रात पाहू शकत होते. फिगर्स काढायची भीती वाटत होती पण त्या काळात भीतीला मात करायचा माझा पण होता. मी ती फिगर काढली आणि आसपास संसारिक उथळपणा पण मांडायचा प्रयत्न केला आहे. तिचे डोळे झाकलेले आहेत कारण तिला काही बघायची इच्छा नाही. She wants to stay with herself. अशा चित्रांमध्ये पेन्सिल चा वापर न करता direct काढते. ही माझी शैली आहे.

Manmarziyaan चित्रपट बघून indecisive पणा, पाळणारा स्वभाव, आणि इतर उथळपणा मुळे आयुष्याचा होणारा खेळ मला मांडायचा होता. मुळात दोन लोकांच्या प्रेमात आणि तटतुटी मध्ये किती लोक आयुष्यावर प्रभाव करतात. अनेकदा तो अनावश्यक असतो असे मला मांडायचे होते. अशात एक जण फॅमिली ट्री सोडून जाण्यास असतो तेव्हा होणारी स्त्रीची कुचंबणा. तिला स्वैर होता न येणं. तिला स्थिर ठाम राहवं लागणं तरीही वेदेनेने हळू हळू निर्विकार होणं. हा प्रवास kiwha अनुभव दाखवायचा प्रयत्न.दुस्वास करण्यापासून प्रेम निष्पन्न होऊ शकत नाही. मनात आलं की उठून निघून जाऊ शकत नाही. आयुष्यातले प्रश्न हे आयुष्यात राहून सोडवावे लागतात असा माझं मत आहे. प्रयत्न चुकतात. दिशा चुकते पण प्रयत्न करावे लागतात.अमृता प्रीतम च्या या कवितेनी आणि दर्या नावाच्या गाण्यांनी प्रेरित हे चित्र. माणूस विसरला आपल्याला म्हणून होणारं हतबल मन फेसलेस झालं आहे. समाज, परिस्थिती मध्ये चेहऱ्याचवर नक्की कुठली भावना प्रगट व्हावी कुठली झाकवी अशी परिस्थिती. हे 7 फूट चित्र आहे.

ही दोन चित्र माझ्या हृदयाचा भाग आहेत. 

सर्व आहेत. पण ही विशेष जवळची.

By

Winnie Mahajan

Pune, India

Dusky Dawn

the WATER is on FIRE

it's an all-black coast

drenched in sludge

a lone seagull returns from afar

unassuming

submerged in SLICK

it tries desperately

to flap its wings

a cry of agony

melts the thick AIR

the SUN plays hide and seek

as if contemplating

emerging from the nightmare

the bird looks on

for a chance to shed the dark mantel

and come alive once again

By

Yashaswini Patwardhan

Karlsruhe, Germany

Personal development is your Springboard to Excellence

We often see that people very good at Academics cannot deal with stress, criticism, negativity or failures. Despite having a high Intelligence Quotient they are utter failures in their personal and professional lives. This is because Technical skills are needed only to the extent of 20% in our day to day life but the skills required to face all these are Soft skills. Even though learning and genius are important, the practical man who is gifted with or has developed soft skills is far better equipped for the battle of Life. Common sense is more important and useful than fine and exalted sense. No matter wherever a man goes, whichever school he attends, his best opportunity is his own self, in his self-development.

Today, Soft skills are gaining more importance than hard skills as Survey proves that regardless of industry, Soft skills are more important than hard skills. They help one to excel in Workplace as well as the personal and Social front.

In our everyday life, whether at Workplace or otherwise, we come across various situations where we need skill sets like good communication skills, interpersonal skills, analytical skills, problem-solving skills, planning, control, Empathy, time management, stress management, etc. All these come under the umbrella of Soft skills.

Soft skills help in inculcating positive attitudes like likable Personality, adaptability, self-confidence, etc and thus further help in bringing inner peace, success, improved relationships, better health, happiness, and satisfaction. And the most important is developing Emotional Quotient ( which is more important than Intelligence Quotient) as it helps the daily affairs of life move more smoothly and makes life look bright and promising.

Thus it does not matter which university we have graduated from or which subject we have mastered, we need to be graduates in the University of Life.

By 

Ashwini Deshpande, Nasik.

मराठी कविता

मध्यरात्रीचा आरसा किती भयाण असतो!

किती स्वच्छ, किती प्रामाणिक!

अंधारात अचानक उठून उभं राहिल्यावर

अंधाराहून गडद आपली सावली

हलत राहते कोपर्‍यात.

हे कोणंय नेमकं?

दिवसभर स्वतःला उसवणारं,

अनंत वादळात फसवून घेणारं,

अहंकाराच्या, वासनेच्या, विकारांच्या, वेदनांच्या

विळख्यात पिळलं जाणारं,

कधी पोरकं, कधी परकं होणारं

आणि एकाएकी सुट्टं मोकळं होणारं

हे शरीर आपलंच आहे का?

---

वंचकाने तिला हज्जारदा सांगितलं, तू नकोयस मला.

तुझी काटेरी सावलीपण नको.

दुसरं नवं झाड सापडलंय मला लाल लाल फुलांचं.

तिचा विश्वासच बसेना, 

त्याच्या हज्जारदा नाकारण्यावरसुद्धा!

आपली सळसळ आवरत ती कसंबसं म्हणाली,

पण त्या झाडाची फुलं विषारी आहेत, त्यांनी उध्वस्त केलं कितिकांना.

शिवाय त्याची कुजकी मुळं रुजणार नाहीत

तुझ्या मातीत.

वंचकाने ऐकलं नाही.

लाल लाल फुलांच्या मोहाने जिभल्या चाटत

तो निघून गेला, कधीच वाट पाहू नकोस म्हणत.

तेव्हापासून,

झाड एकटंच आहे.

दिवस उगवतात, मावळतात.

झाडाच्या अंगाखांद्यावर पक्षी खेळतात.

जमिनीतले कृमिकीटक मुळांशी बोलतात.

आकाश आणि मातीशी नातं जोडणारं

शुभ्र, निर्वैर आकाशपुष्पांचं झाड

दिवसेंदिवस बहरतंय.

तरी , दर मोसमाला 

वंचकाची खंत काढत, काळजी करत

ते पानं ढाळतं.

त्याच्यासाठी सावल्या गोळ्या करून ठेवतं!

----

कधी कधी भीती वाटते पाखरांची किलबिल सुरू झाली की.

म्हंजे आता हा दिवस सुरू झाला.

आता पुन्हा सारे तसेच घडणार!

लोक उठतील, आवरतील, त्यांची अंथरुणं काढली जातील.

त्यांचे शिळे कपडे धुवायला जातील,

त्यांच्या रिकाम्या बशा घासायला जातील, 

कपडे धुवून तारेवर वाळायला जातील

 मग घड्या होऊन कपाटात जातील.

भांडी घासून पालथी होतील

मग आपापल्या जागेवर जातील.

उद्या पुन्हा हीच भांडी, हेच कपडे, हीच माणसं 

अशाच प्रकारे वापरतील.

माणसं कामाला जातील. 

कामं करतील किंवा वेळकाढूपणा करतील.

ट्रॅफिकमध्ये धक्के खात घरी परततील.

अंथरुणं पुन्हा घातली जातील. 

सूर्य उगवतोय, मावळतोय. कारण पृथ्वी फिरतेय

आपण अंथरूणातून उठून दिवस सुरू करतोय 

आणि अंथरूणावर येऊन पडतोय.

या दरम्यान,

खरोखर आपण जगतोय का?

By

Sujata Mahajan, Chicago

Marketing or addiction?

I wonder, why in Germany, everyone smokes. Why is smoking so well accepted, so run-of-the-mill and not even discussed as an issue?

And then while I was shopping at the Nahkauf next to our house. I knew the answer. Thanks to several marketing geniuses, cigarettes are always kept at the counter, where everyone invariably has to pass through. A person who is trying to quit is invariably weakened into buying, by simply glancing at a variety of options.

Would this be ethical and responsible marketing? Shouldn’t marketers and shop layout designers seriously re-consider displaying cigarette options at a less attractive place in the store?

By 

Anuja Hariharan

Karlsruhe, Germany

Spring Cleaning

It feels squeaky sparkly clean! One has got to experience this with one’s inner eye. A clutter-free space all of your own, all for yourself where creativity and happiness can go skipping hand-in-hand till eternity and it just feels so light and floaty like the dandelion clocks in spring. I am loving it so much that I am loving myself because of it, a bit more every moment. Life seems worth living. There’s finally place for me in my own world – a world previously cluttered with the unwanted – putrid garbage of eons which I decided to shake off one fine day. And am I glad!